باشد . پس ، به درستى كه حسن‌ثنا بيشتر از آن است . » و فرموده : « لا تعظمن النوال و ان عظم فانّ قدر السؤال اعظم منه . » « 1 » يعنى : « عظيم مگيريد عطا را و اگرچه عظيم باشد . پس ، به درستى كه قدر سؤالى كه سائل نموده عظيمتر از آن عطا و نوال است . » و فرموده : « من سمحت نفسه بالعطاء استعبد ابناء الدّنيا . » « 2 » يعنى : « هركس كه سماحت كند نفس او به بخشايش ، در بندگى خود درآرد ابناى دنيا را . » و فرموده : « ما استرقت الاعناق به مثل الاحسان ما كدرت الصّنايع به مثل الامتنان . » « 3 » يعنى : « بنده نشد گردنها به چيزى مثل احسان و بخشش و مكدّر نشد كارهاى نيكو به چيزى مثل منّت نهادن بر آن كار . » و فرموده : « ما استجلبت المحبّة به مثل السّخاء و الرّفق و حسن الخلق . » « 4 » يعنى : « جلب محبّت به هيچ‌چيز نمىشود به مثل سخا و رفق و خوش‌خلقى . » و فرموده : « ما فرار الكرام من [ الموت ] « 5 » كفرارهم من البخل و مقاربة اللّئام . » « 6 » يعنى : « نيست فرار كريمان از مرگ مانند فرار ايشان از بخل و نزديكى لئيمان . » و فرموده : « لا سيادة لمن لا سخاء له . » « 7 » يعنى : « سرورى نيست مر كسى را كه سخا نيست . » و فرموده : « البخيل خازن لورثته . » « 8 » يعنى : « بخيل خازن وارثان خود است . » و فرموده : « الكرم معدن الخير . » « 9 » [ يعنى : كرم معدن خير است . ] و فرموده كه ، « البذل يكسب الحمد . » « 10 » يعنى : « بذل حمد اكتساب مىكند . » و فرموده : « السخاء خلق الانبياء . » « 11 » يعنى : « سخاوت خلق پيغمبران است . » و فرموده : « السّخاء يثمر الصّفا البخل ينتج البغضاء . » « 12 » يعنى : « سخاوت صفا ثمره دهد ، و بخل بغض و ناخشنودى نتيجه دهد . » و فرموده : « السّخاء ستر العيوب . » « 13 » يعنى : « سخاوت پوشش عيبهاست . » و وجه اين ، آن است كه صاحب سخاوت ، هرچند عيبها [ 90 ب ] داشته باشد ، آن كسان كه احسان او به ايشان رسيده در پوشش عيبهاى او مىكوشند ، و همچنين ديگران بنابر محبّتى كه به او دارند ، چه سخا

--> ( 1 ) . همان ، ش 10201 : « لا تستعظمن . . . » . ( 2 ) . همان ، ش 9077 . ( 3 ) . همان ، ش 9503 . ( 4 ) . همان ، ش 9561 . ( 5 ) . اضافه از مر است . ( 6 ) . غرر الحكم ، ش 9693 « ما فرار الكرام من الحمام . . . و مقارنة اللئام » . ( 7 ) . همان ، ش 10786 . ( 8 ) . همان ، ش 464 ( 9 ) . همان ، ش 568 . ( 10 ) . همان ، ش 776 . ( 11 ) . همان ، ش 777 . ( 12 ) . همان ، ش 779 . ( 13 ) . همان ، ش 914 .